زومیت مقاله اول

کوالکام با اسنپدراگون 8 الیت نسل 6 و مدل Extreme، مرز تازه‌ای میان تراشه‌های پرچمدار اندرویدی ترسیم می‌کند.

تبلیغات

خانواده‌ی Snapdragon 8 مدت‌ها است که فقط یک عضو ندارد؛ همین پارسال، کوالکام Snapdragon 8s Gen 4، اسنپدراگون 8 نسل 5 و Snapdragon 8 Elite Gen 5 را در رده‌های مختلف بازار پریمیوم عرضه می‌کرد؛ اما امسال کوالکام بالاترین پله را نیز دوپاره کرده؛ اکنون ابتدا Snapdragon 8 Elite Gen 6 را داریم و بالاتر از آن، Snapdragon 8 Elite Extreme Gen 6 قرار می‌گیرد؛ تراشه‌ای که کامل‌ترین مجموعه‌ی فناوری‌های کوالکام را به تمام‌عیارترین پرچم‌داران اندرویدی اضافه خواهد کرد.

پسوند Extreme پیش‌تر نیز در نام Snapdragon X2 Elite Extreme، قدرتمندترین تراشه‌های لپ‌تاپ کوالکام به‌کار رفته بود؛ اما حالا همان منطق به خانواده‌ی Snapdragon 8 رسیده است. نکته‌ی جالب اینکه Extreme قرار نیست صرفا نسخه‌ای با CPU پرمصرف‌تر و چندصد مگاهرتز فرکانس بیشتر باشد. هسته‌های پردازشی دو تراشه عملا با فرکانس یکسان کار می‌کنند و هر دو برای نخستین‌بار در دنیای موبایل به مرز ۵ گیگاهرتز می‌رسند. فاصله‌ی اصلی را باید در جاهای دیگری مثل هوش مصنوعی، گرافیک و پردازش تصویر جست‌وجو کرد؛ همان بخش‌هایی که کوالکام ظاهرا آینده‌ی گوشی‌های پرچمدار را بیش از هر چیز در آن‌ها می‌بیند.

فرآیند ساخت ۲ نانومتر در هر دو تراشه

پیش از معرفی رسمی، شایعاتی مطرح بود که کوالکام شاید برای دو تراشه‌ی پرچم‌دارش سراغ فناوری‌های ساخت متفاوت برود؛ ۲ نانومتر برای Extreme و ۳ نانومتر برای Elite؛ اما در نهایت چنین اتفاقی نیفتاد و هر دو تراشه با فرآیندی تولید می‌شوند که کوالکام «فرآیند ۲نانومتری پیشرفته» می‌نامد؛ بنابراین احتمالا با فرآیند N2P شرکت TSMC طرف هستیم؛ نسخه‌ی بهبودیافته‌ی N2 که در شرایط مشابه تا حدود ۵ درصد عملکرد بیشتر یا بهره‌وری بالاتری ارائه می‌دهد.

داستان فقط به کوچک‌ترشدن ترانزیستورها ختم نمی‌شود. کوالکام نحوه‌ی چیدمان تراشه و حافظه را هم تغییر داده و از نوعی بسته‌بندی Offset Package-on-Package استفاده می‌کند. در این طراحی، DRAM دیگر دقیقا روی بخش محاسباتی قرار نمی‌گیرد و کمی به کنار منتقل شده است تا از نقاطی مثل CPU و GPU که بیشترین حرارت را تولید می‌کنند فاصله بگیرد؛ پیش‌تر نیز اپل در افدامی مشابه، DRAM رو به‌کنار واحد محساباتی A20 Pro انتقال داده بود.

۵ گیگاهرتز؛ عدد بزرگی که همه داستان نیست

کوالکام در نسل چهارم Oryon همچنان سراغ ترکیب آشنای ۲ هسته‌ی Prime و ۶ هسته‌ی Performance رفته است، اما فرکانس‌ها بار دیگر افزایش پیدا کرده‌اند. ۲ هسته‌ی Prime در هر دو نسخه‌ی Elite و Extreme می‌توانند به فرکانس بیشینه‌ی ۵ گیگاهرتز دست یابند و ۶ هسته‌ی Performance نیز سقف فرکانس ۴ گیگاهرتز دارند. برای مقایسه، هسته‌های Prime در Snapdragon 8 Elite Gen 5 تا حدود ۴٫۶ گیگاهرتز کار می‌کردند.

۵ گیگاهرتز برای یک تراشه‌ی موبایل عدد چشمگیری است؛ اما نباید اجازه داد این عدد بقیه‌ی ماجرا را تحت‌الشعاع قرار دهد. فرکانس هسته‌های Prime حدود ۸٫۵ درصد بیشتر شده و خود کوالکام از حدود ۱۰ درصد افزایش عملکرد CPU در Elite و ۱۳ درصد در Extreme صحبت می‌کند؛ بنابراین باتوجه‌به اینکه فرکانس CPU دو مدل یکسان است و تا اینجا تفاوت معماری مشخصی میان آن‌ها اعلام نشده، دلیل اختلاف ۳‌درصدی عملکرد ادعایی دو نسخه هنوز کاملا روشن نیست.

از طرف دیگر، اعداد ادعایی کوالکام راجع‌به عملکرد CPU نشان می‌دهند که نباید انتظار جهشی بزرگ در IPC داشته باشیم. به‌نظر می‌رسد بخش قابل‌توجهی از افزایش سرعت این نسل از بالارفتن فرکانس و بهینه‌سازی‌های پیرامونی حاصل شده باشد؛ مسیری که اپل هم در نسل‌های اخیر تا حدی دنبال کرده است.

شاید ادعای مهم‌تر کوالکام جایی باشد که کمتر در تیترها دیده می‌شود؛ تراشه‌ساز آمریکایی می‌گوید Oryon جدید در برخی پردازش‌ها می‌تواند تا ۳۷ درصد بهره‌وری بیشتری داشته باشد. در تراشه‌ی دستگاهی همچون گوشی هوشمند که قرار است در ۹۹ درصد مواقع به باتری متکی باشد، مصرف انرژی کمتر، از افزایش چند درصدی عملکرد، اهمیت به‌مراتب بالاتری دارد؛ چون مصرف انرژی و حرارت در نهایت تعیین می‌کنند چه مقدار از قدرت تراشه واقعا در اختیار کاربر قرار می‌گیرد.

FlexCache؛ کوالکام کش CPU را از نو چیده است

یکی از تغییرات جالب CPU جدید اصلا به فرکانس یا هسته‌ها مربوط نمی‌شود. کوالکام شیوه‌ی توزیع حافظه‌ی کش را عوض کرده و ساختاری با نام Oryon FlexCache ساخته است. در نسل قبل، ۲ هسته‌ی Prime به ۱۲ مگابایت کش L2 و ۶ هسته‌ی Performance هم به ۱۲ مگابایت کش جداگانه دسترسی داشتند. در نسل جدید این دو استخر مستقل جای خود را به یک مجموعه‌ی مشترک ۱۶ مگابایتی داده‌اند که تمام هسته‌ها می‌توانند از آن استفاده کنند.